2017 թվականն ու ես

Ես 2017 թվականին կարդացել եմ «Ալիսը հայելու աշխարհում» գիրքը:Հեղինակի անունը Լուիս Քերոլ է (1832-1898): Գիրքը շատ հետաքրքիր էր նաև այն պահը, երբ նա փոքրանում է և ընկնում է կախարդական շախմատի մեջ, որտեղ մեծ արկածներ է ունենում սև թագուհու հետ: Նաև սիրում եմ այն պահը, երբ տեսնում է երկու եղբայրներին՝Չրխկին և Դրխկին: Երբ ուզում է կատվին ՝Սևուկ անունով պատուհանից դուրս գցել: Եվ երբ հայտնվեց խոսացող ծաղիկների պարտեզը: Ես շատ հավանեցի գիրքը և խորհուրդ կտամ բոլորին կարդալ:

Advertisements

Նոր տարին նշելու Միացյալ Թագավորությունում

Գրեգորի օրացույցի համաձայն, յուրաքանչյուր ամանորի մեկնարկը Մեծ Բրիտանիայում հունվարի 1-ին է: Հունվարի 1-ը պաշտոնապես նշանակվել է որպես Նոր տարի 1752 թվականին: Սակայն այլ մշակույթներ եւ ավանդույթներ այն նշում են այն ամբողջովին այլ օր:

Չնայած Ամանորը նշվում է Միացյալ Թագավորության ողջ տարածքում, այն Շոտլանդիայում է, որ տոնակատարությունները ամենամեծն են եւ շարունակվում են ամենաերկար ժամանակահատվածում: Շոտլանդիայում Ամանորի տոնակատարությունները հայտնի են որպես Հոգմանայ:

Մեծ Բրիտանիայում Ամանորն է նաեւ որոշ որոշումներ կայացնելու ժամանակը: Ամանորյա բանաձեւը սովորություն փոխելու սովորություն է, օրինակ `ծխելը հրաժարվելուց, քաշ կորցնելուց կամ գումար խնայելուց:

Նոր տարին Ֆրանսիայում

Նոր տարին Ֆրանսիայում ավելի հայտնի է որպես Jour des Étrennes: Այն նշվում է հունվարի 1-ին (ըստ Gregorian Calendar- ի) մեծ շոուով: Jour des Étrennes- ը Ֆրանսիայում նշվող ամենահին փառատոներից մեկն է: Մարդիկ մեծ հուզված են հրաժեշտ տալու հին տարին եւ ողջունելու գալիք տարին: Ֆրանսիայում Ամանորյա տոները ավարտվում են հունվարի 6-ին, հատուկ տոնակատարության արարողությամբ կտրված `la galette des rois:

Նոր տարին Հայաստանում

Նոր տարվա տոնակատարության մեջ շատ սովորական հայ ավանդույթ կա: Սովորաբար, այլ երկրներում մարդիկ նշում են նոր տարին մեկ կամ երկու օր, իսկ հետո վերադառնում են սովորական ամենօրյա ռեժիմին:

Հայաստանում, Նոր տարվա տոնակատարությունը սկսվում է դեկտեմբերի 31-ի ուշ գիշերը եւ միջոցառումը շարունակվում է ամբողջ շաբաթվա ընթացքում: Երբ ժամը 12-ն է, ընտանիքի անդամները շնորհավորում են միմյանց, խմում են մի բան, իսկ հետո ամբողջ շաբաթվա ընթացքում մարդիկ այցելում են միմյանց տներ: Ամեն ինչ սկսվում է առավել պատվավոր մարդկանցից: Օրինակ, մարդը միշտ այցելում է իր ծնողների տուն, առաջինը, կնքահայրերը / աստվածուհիները գալիս են երկրորդը եւ այլն:

Սա հավանաբար աշխարհում ամենալավ իրադարձություններից մեկն է:

Լրացրու բաց թողնված տառերը:

Մեղվապահը փեթակները շարել էր Լոռու ձորում՝ Դեբեդի կանաչազօծ ափին, որտեղ լսվում էին միայն գետի միօրինակ վշշոցը ու մեղուների ախորժալուր բզզոցը: Երբեմն շրջապատի անդորրը խանգարում էր գնացքը, որը վիշապօձի նման սողում – անհետանում էր: Մեղվանոցի պահակի փոքրիկ շունը տնօրենի իրավունքով, բարձր հաչոցով հարձակվում ու հալածում էր հազարոտանի այդ կենդանուն, ապա հպարտորեն վերադառնում էր շորորալով, պոչը ոլորած, մեջքին դրած:
Մի անգամ՝ ամենօրյա հարձակման ժամանակ, շնիկը չկարողացավ զսպել իր թափը, և շոգեքարշը հնչոցով ու սուլոցով անցավ խեղճի վրայով: Երբ գնացքն անհետացավ,  շնիկը երկյուղով նայեց շուրջբոլորը և իսկույն փախավ իր բույնը:

 

  1. Ընկեր-ընկերուհի, ընկերանալ, ընկերություն:

         ընթերցել- ընթերցանություն, ընթեցարան:

         ընթանալ- ընթացք, սրընթաց:

         ընտրել – ընտրություն, ընտրվել:

 

 

  1. Որտեղ անհրաժեշտ է, գրիր ը տառը՝

Հյուրընկալ, անակ-նկալ, անընկալելի, ակ-նբախ, ձկ-նկիթ, սրընթաց, ճեպընթաց, ինքնըստինքյան, կոր-նթարդ, մթ-նկա, հատ-նտիր, գույն-զգույն, ան-ստորագիր, հետզ-հետե, ակ-նդետ, խոչ-նդոտ, ան-նդմեջ, ակ-նթարթ, մակ-նթացություն, մթ-նշաղ, ազգ-նտիր, վայր-նթաց, զուգ-նթաց:

3. Բարձրաձայն կարդա հետևյալ բառերը և լրացրու շարքերը:

ստել, ստանալ, շտկել, շտապել, սփրթնել, զբաղվել, սպասել, սպրդել, շպրտել, սփոփել, սքանչելի, սկսել, զգայուն, զբոսանք:

ա) բառի սկզբում թույլ ը կա-

բ) ը-ն առաջին հնչյունից հետո է-

 

 

 

Նոր տարին աշխարհի երկրներում

Image result for Նոր տարին աշխարհի երկրներում

Անգլիայում, բացի տոնածառից, տունը զարդարում են սպիտակ ծաղկեփնջերով:
Չեխիայում Նոր տարվա գիշերը աղջիկները տնային մաշիկը գլխի վրայով նետում են դռան ուղղությամբ: Եթե մաշիկի ծայրն ընկնում է դեպի դուռը, այդ տարի կհայտնվի փեսացուն:
Շոտլանդիայում հյուր գնացողներն իրենց հետ տանում են ածխի կտոր, որով ներկում են հատուկ վառարանը և տանտիրոջ կողմից ընդունվում են որպես բարեկամ:
Հին Հայաստանում Նոր Տարվա Գիշերը պարտադիր որևէ լույս վառ էին թողում: Մութն ընկնելուն պես տանտիկինը շեմին մոխիր էր ցանում` չարքերից պաշտպանվելու համար:
Կաղանդի գիշերը շատերի տներում ճրագ էր վառվում, որպեսզի տան հաջողությունը չփախչեր: 
Գերմանիայում բարձրանում են աթոռի վրա և ժամացույցի տասներկուերորդ զարկի հետ թռչում դեպի Նոր տարին:
Հույները համոզված են, որ Նոր տարվա առաջին օրը չի կարելի գոռալ, ինչ-որ բան վաճառել կամ վերցնել, սուրճ խմել կամ աղալ. «այն դառն է»: Նաև Հունաստանում մարդիկ միմյանց տուն գնալիս ճանապարհից մեծ քար են վերցնում և գցում տան դռան առաջ՝ արտասանելով հետևյալ բառերը. «Թող տանտիրոջ հարստությունը լինի այս քարի պես ծանր»: Եթե ճանապարհին ծանր քար չի լինում, հյուրերը շատ փոքր քար են վերցնում և դռան մոտ վայր գցելիս արտասանում. «Թող տանտիրոջ դժվարությունները այս քարի նման փոքր լինեն»:
Հնդկաստանի բնակիչները Ամանորին գերադասում են հագուստը զարդարել վարդագույն, կարմիր, մանուշակագույն կամ սպիտակ ծաղիկներով։ Հնդիկ մայրերը քաղցրավենիքները, ծաղիկները և փոքրիկ նվերները դնում են առանձին սկուտեղի վրա, իսկ առավոտյան երեխաները աչքերը փակում են և սպասում, որ իրենց մոտեցնեն սկուտեղի մոտ՝ նվերը ստանալու համար։
Հունգարացիները հունվարի մեկին խորհրդանշորեն լվացվում են նոր մետաղադրամներով:
Չինաստանում երեկոյան, նախքան Նոր տարվա սկսելը, տեղի է ունենում վիշապի պարի մասսայական ցուցադրություն։ Պարում են բոլորը՝ անկախ իրենց սոցիալական վիճակից, հարուստ կամ աղքատ լինելուց։ Առավել ուրախ երթերն ու վառ հանդիպումները տեղի են ունենում գիշերը։ Մթնշաղի ժամանակ փողոցներում ու այգիներում խարույկներ են վառում։
Ֆրանսիայի գյուղական վայրերում հունվարի մեկին գնում են ջրի: Նա, ով առաջինն է եկել, ջրի մոտ քաղցրեղեն է թողնում: Հաջորդ եկողը վերցնում է այն ու դնում իր բերած բլիթը, և այդպես շարունակ:Նաև  Ձմեռ պապը, կամ, ինչպես իրենք են անվանում, Պեր Նոյելը, Նոր տարվա գիշերը հյուր է գալիս երեխաներին և նվերներ է թողնում նրանց կոշիկներում։ Ամանորյա թխվածքի մեջ ընդունված է տեղադրել լոբու հատիկ։ Նա, ով իր թխվածքի մեջ գտնում է այդ լոբու հատիկը, ստանում է «լոբու արքա» անվանումը։ Ամանորի գիշերը բոլորը պետք է կատարեն նրա հրամանները։
Ֆրանսուհիները Նոր տարին դիմավորում են նոր ու կարմիր գույնի ներքնազգեստներով: Կարծիք կա, որ այդ սովորությունը հեռացնում է չար ու հաշվենկատ տղամարդկանց և հրապուրում լավերին:
Իսկ Իտալիայում Ամանորի գիշերը տանից դուրս են հանում հին իրերը. սա կարող է լինել եւ հագուստ, եւ սպասք, եւ կահույք։ Իտալացիները հավատում են, որ որքան շատ հին իրեր նետեն, այնքան էլ ավելի մեծ հարստություն եւ հաջողություն է սպասվում գալիք տարվա ընթացքում։
Գվինեայում Նոր տարվա օրերին փողոց են դուրս բերում փղերին, որոնք խորհրդանշում են հարստություն և հզորություն: Երթը ուղեկցվում է երգերով, պարերով ու խաղերով:
Ամանորյա տոներին ծառեր զարդարելու ավանդույթը գալիս է դեռևս Հին Եգիպտոսից: Հին Եգիպտոսում զարդարում էին արմավենիներ, այն պարզ պատճառով, որ տաք կլիմայական գոտիներում եղևնիներ ուղղակի չեն աճում:

Ամանորյա հայկական մաղթանքներ

big_1356500843_8070828

1990թ. «Հանրագիտակ-օրացույցից»
Թող Նոր տարում խաղաղության մեջ պայթեն ու ճայթեն բոլոր բողբոջները` և նուռը կարմիր, և խնդությունը մարդկային հոգու, և հիացք ու զարմանք պատճառող ամեն տեսակ շնորհք ու տաղանդ:
Թող ամենալավն ու խաղաղավետը լինեն Նոր տարվա առաջին օրը, հաջորդ օրը և մնացած բոլոր օրերը:
Ամանոր, խաղաղությամբ ու բարությամբ լցրու ամենքի սրտերը: Բարությունից մարդու աչքին աշխարհը հազար անգամ մեծ է երևում, ունեցածը` հազարապատիկ շատ:
Մաղթենք, որ Ամանորը անկատար չթողնի ոչ մեկի բարի ցանկությունը:
Նոր տարի, գալդ բարի, խաղաղալից ու պտղալից եղիր:
Ամանոր, թող խաղաղությամբ անցնեն մարդկային կյանքի բոլոր օրերը: Այնպես արա, որ պատանին չշտապի տարեց դառնալու, ոչ էլ տարեցը ժամանակից շուտ հևասպառ դառնա ծերության լանջերին:
Նոր տարին խաղաղություն է, խաղաղությունը` Նոր տարի:
Նոր տարին մարդուն դարձնում է առավել բարի, առույգ, մարդամոտ, երազկոտ; Մաղթենք, որ նա այդպիսին մնա մինչև տարեվերջ  և հաջորդ բոլոր տարիներին:
Ամանոր, խաղաղության մեջ պահիր համայն աշխարհը և առանձին-առանձին ամեն տուն, և թող ծիծաղն անպակաս լինի ամենքի դեմքից:

Խնդիր 1

Օվկիանոսում կար – 346 շնաձուկ

Լողացին ու գնացին որսի – 75 շնաձուկ

Սատկեցին – 3 շնաձուկ

Ճանապարհը կորցրին – 5 շնաձուկ

Հետ վերադարձան – 9 շնաձուկ

Օվկիանոսում մնաց – ? շնաձուկ

Լուծում

Օվկիանոսում մնաց 346 շնաձուկ, քանի որ լողալով, որսի գնալով, սատկելով, ճանապարհը կորցնելով կամ հետ վերադառնալով շնաձկները դուրս չեն գալիս օվկիանոսից, այլ կրկին մնում են այնտեղ:

 

Խնդիր 2

Ձին 4 օրում ուտում է – 20 կգ

1 օրում կուտի – ? կգ

Լուծում

20:4=5 (կգ)

Պատ.՝5

 

Խնդիր 3

Բերեցին – 20 կգ գարի

Ձին օրական ուտում է – 2 կգ գարի

Ամբողջ գարին կուտի – ? օրում

Լուծում

20:2=10 (оր)

Պատ.՝ 10

Վարժ. 662

Վարժ.654

Շրջանագիծն այնպիսի ներփակ գիծ է, որի բլոր կետերը նույն հեռավորությունն ունեն մի կետից, որը կոչվում է շրջանագծի կենտրոն:

Վարժ. 655

Շրջանագծի որևէ կետ կենտրոնին միացնող հատվածը կոչվում է շրջանագծի շառավիղ: Շրջանագծի կենտրոնով անցնող լարը կոչվում է տրամագիծ:

Վարժ.656

Շրջանագծի որևէ երկու կետեր միացնող հատվածը կոչվում է շրջանագծի լար:

Վարժ. 657

Այն մասը, որը գտնվում է շրջանագծի ցանակացած երկու կետերի միջև, կոչվում է աղեղ:

Վարժ. 658

Այո, տրամագիծը շրջանագծի ամենաերկար լարն է:

Վարժ. 659

Հարթության այն մասը, որը սահմանափակված է շրջանագծով, կոչվում է շրջան:

Վարժ. 660

Շրջանագծի տրամագիծը մեծ է նրա շառավղից 2 անգամ:

Վարժ. 661

Ուղիղը պետք է անցնի շրջանագծի կենտրոնով, որպեսզի AB հատվածն ունենա հնարավոր ամենամեծ երկարությունը:

Վարժ. 663

Ոչ, այդ շրջանագծերը չեն հատվի:

Վարժ. 665

Գնդակ, լուսին, արև, անիվ, կոճակ, բիբ, օղակ, կետ…

Վարժ. 666

 

Ցանկությունների ծառը

Ցանկությունների ծառը

Ես արդեն տասը տարեկան եմ լինում, բայց միևնույն է հավատում եմ հրաշքներին: Ես ուզում եմ պատմեմ մի շատ հետաքրքիր պատմություն: Այդ օրը ամառ էր: Ես բակում խաղում էի իմ ընկերուհիների հետ և այդ օրը այնքան լավ էր անցնում, որ ես նույնիսկ որոշեցի այդ օրը տուն չգնալ: Բակից մի քիչ հեռու մի տնակ կար: Տնակում շատ բարի մի տատիկ էր ապրում: Նա ամեն օր մեզ հրավիրում էր իր տուն և միշտ գիրք էր նվիրում և թխվածք պատրաստում մեզ համար: Նա միշտ մեզ պատմում էր մի կախարդական ծառի մասին: Ասում էր, որ նա ցանկությունները կատարում է: Նույնիսկ, որ ես այդքան հավատում եմ հրաշքներին, տատիկի ասածը չհավատացի, բայց միևնույն է մեկ-մեկ մտքովս ացնում է՝ «արդյո՞ք ցանկությունների ծառը գոյություն ունի» և «եթե մեկը գտնի այդ ծառը ինչ ցանկություն կպահի, մեզ վտանգ կսպասվի՞»… ես այդպիսի բաներ էի մտածում, որովհետև մեզ իրոք կարող էր վտանգ սպասվել:
Օրինակ՝ նա կարող էր ասել, որ անտառ չլիներ, կենդանիներ չլինեին, փոքրիկ երեխաներ չլինեին և այլն: Այդ մտքերից հետո գնացի քնելու: Երազիս մեջ տեսա կախարդական հայելի: Այն տանում էր ինձ կախարդական ծառի մոտ: Երբ ես տեսա հայելին, սկսեցի վազել նրա մոտ, գնալ ծառի մոտ: Ես փորձում էի հասնել, բայց հետո զգացի, որ արթնանում եմ: Ինձ զսպում էի չարթնանալ և հասնել ծառի մոտ, բայց, դժբախտաբար, չկարողացա, որովհետև արթնացա: Շատ էի հուզվել. չէ՞ որ կարող էի հասնել հայելուն, հետո ծառին, եթե կարողանայի երկար քնել: Ես սկսեցի զայրանալ: Նայեցի պատուհանից դուրս և նկատեցի ընկնող աստղին: Նա դանդաղ էր ընկնում, բայց վերջում, երբ հասավ երկրին, մեծ ոսկեգույն փայլերով պայթյուն եղավ: Ես արագ դուրս եկա տանից, գնացի պայթյունի վայրը և տեսա մի մեծ հայելի: Նա ամբողջովին փայլով էր ծածկված: Փայլը մաքրելիս նկատեցի հայելու մեջ կախարդական ծառը և վախեցա: Հայելին գցեցի մի կողմ, տրորեցի աչքերս ու նորից նայեցի: Այնտեղ իսկապես կախարդական ծառն էր երևում: Ինձ հավաքեցի և ցատկեցի հայելու մեջ: Ես հայտնվեցի իսկական կախարդական երկրում: Շատ էի զարմացել, աչքերս զարմանքից մեծացել էին: Որ կողմ նայում էի, սպիտակ թիթեռներ էին թռչում: Երբ առաջ քայլեցի, նկատեցի Ցանկությունների ծառը: Նա ամբողջովին ոսկեգույն էր, փայլփլում էր, իսկ նրա ճյուղերին բուեր էին նստած ու ասում էին.
– Բու, բու… ցանկություն, ցանկություն պահիր, բու, բու ցանկություն, ցանկություն պահիր:
– Ես ուզում եմ,-ասացի- աբողջ երկրով խաղաղություն լինի, բոլորի հետ թող միշտ միայն լավը լինի: Նաև ուզում եմ ետ տուն վերադառնալ մայրիկիս մոտ:
Նույնիսկ չհասցրի թարթել, երբ հայտնվեցի իմ անկողնում: Ես շոկ ապրեցի այդ ամեն ինչը տեսնելով և այդօրվանից հետո միշտ կհավատամ հրաշքների և էլ չեմ կասկածի: